In het hart van het stadscentrum van Leeuwarden vindt u het schitterende Fletcher Hotel-Paleis Stadhouderlijk Hof. Dit monumentale pand kent een rijke historie en is tot 1971 in het bezit geweest van de koninklijke familie. Alle vertrekken in dit paleis zijn vorstelijk te noemen.

In het hart van het stadscentrum van Leeuwarden vindt u het schitterende Fletcher Hotel-Paleis Stadhouderlijk Hof. Dit monumentale pand kent een rijke historie en is tot 1971 in het bezit geweest van de koninklijke familie. Alle vertrekken in dit paleis zijn vorstelijk te noemen.

Citronella extra geconcentreerde luchtverfrissende reiniger op basis van zuivere citronella olie, speciaal voor dierenverblijven: o.a. kennels, catteries, knaagdierverblijven etc. Gebruiksaanwijzing: een scheutje in een emmer warm water; citronella kan ook in hoge drukapperatuur en onverdund gebruikt worden.

Citronella extra geconcentreerde luchtverfrissende reiniger op basis van zuivere citronella olie, speciaal voor dierenverblijven: o.a. kennels, catteries, knaagdierverblijven etc. Gebruiksaanwijzing: een scheutje in een emmer warm water; citronella kan ook in hoge drukapperatuur en onverdund gebruikt worden.

Navulling voor de Spray Trainer, met citronella geur.

De bestuursrechter toetst of een besluit rechtmatig is. Art. 8:69 van de Algemene wet bestuursrecht geeft een nadere uitwerking aan de inhoud en de omvang van die toetsing. Het is daarmee de kernbepaling voor de bestuursrechtspraak. Art. 8:69 Awb geldt zowel voor de toetsing door de rechtbank als voor de toetsing in hoger beroep. Het artikel bepaalt dat de rechter uitspraak moet doen op grondslag van het beroepschrift en hetgeen verder in de procedure naar voren komt (lid 1). Verder moet de rechter ambtshalve de rechtsgronden aanvullen (lid 2) en mag de rechter ambtshalve feiten aanvullen (lid 3). De inhoud van art. 8:69 Awb wordt vaak samengevat onder de noemer: de omvang van het geding. Daarachter gaan echter tal van vragen schuil. Moet de rechter zich bij de toetsing beperken tot de inhoud van de in het beroepschrift aangevoerde argumenten? Wat is de functie van de zitting? Hoe ver strekt de rechterlijke plicht tot het aanvullen van rechtsgronden? Wanneer moet de rechter gebruik maken van de bevoegdheid tot het aanvullen van feiten? Mag het bestuursorgaan in de beroepsprocedure de motivering van het besluit wijzigen? Is het een belanghebbende toegestaan om in hoger beroep nieuwe argumenten of bewijsstukken aanvoeren? Wat doet de appelrechter met bezwaren tegen het vonnis van de rechtbank die in het verweerschrift naar voren worden gebracht? Stuk voor stuk lastige vragen, die vaak niet eenduidig te beantwoorden zijn.Over art. 8:69 Awb is een grote hoeveelheid jurisprudentie verschenen. In dit cahier wordt die rechtspraak in kaart gebracht en zo veel mogelijk gestructureerd. Daarbij zal blijken dat de rechtspraak van de verschillende bestuursrechtelijke colleges op veel punten uiteenloopt.Dit cahier is in de eerste plaats bestemd voor het juridisch onderwijs en bevat daarom veel voorbeelden.Ruth de Bock is raadsheer in de civiele sector van het gerechtshof te Leeuwarden en tevens raadsheer-plaatsvervanger bij de Centrale Raad van Beroep. Eerder werkte zij bij de rechtbank Assen en als advocaa

Dat populair drukwerk een rijke bron is voor mentaliteitshistorisch onderzoek wordt zelden betwist. Wel is de opvatting dat de inhoud van goedkope boekjes en pamfletten simpelweg het wereldbeeld van het gewone volk weerspiegelt, inmiddels naar het rijk der fabelen verwezen. Populair drukwerk kan pas optimaal als bron worden benut, als we haar sociaal-economische en culturele betekenis in de samenleving waarin het circuleerde hebben vastgesteld. In Populair drukwerk in de Gouden Eeuw. De almanak als handelswaar en lectuur, wordt op basis van dit wetenschappelijke inzicht de Nederlandse almanak in de periode 1570-1705 voor het eerst uitputtend beschreven.In Deel I gaat het om de almanak als lectuur en vindt een analyse van de inhoud en de functies plaats. Er wordt uitvoerig ingegaan op de thema's astrologie, astrologische geneeskunde, religie, geschiedschrijving, vermaaksliteratuur en praktische informatie. In Deel II, waarin de almanak als handelswaar wordt beschreven, staan de makers, verspreiders en kopers van dit drukwerk centraal. In beide delen vormen de vier belangrijke productiecentra Deventer, Amsterdam, Utrecht en Leeuwarden de spil van het betoog.Dit boek maakt de lezer bewust van het feit dat de Nederlandse drukpers in de Gouden Eeuw niet alleen monumentale drukwerken heeft voortgebracht, maar ook massadrukwerk als almanakken produceerde en daarmee de leef- en denkwereld van grote groepen mensen mede vormgaf.

De Kast, Twarres, Kobus Gaat Naar Appelscha, Pigmeat, Strawelte, Piter Wilkens, Junkie XL. Het zijn allemaal illustere namen uit de recente en minder recente popgeschiedenis van FryslÔn. Maar wie kent nog Dust Devil, Spul of The Meteor Stars? Deze R¹ge Gids biedt de kans om de 270 belangrijkste en meest invloedrijke bands, personen, podia en studio's uit de Friese popmuziek te leren kennen. De informatie is afkomstig van de bands zelf en uit het archief van Stichting Friesland Pop. In tien aanvullende artikelen komen de belangrijkste personen zelf aan het woord over onder andere het popklimaat in Leeuwarden, WÔldrock, de Friese Bries en over hun eigen ervaringen als muzikant. Dit alles maakt van deze R¹ge Gids van de Friese Popmuziek een tijdloos document, barstensvol uniek fotomateriaal.Redactie en samenstelling: Marco van der Leest & Titus van 't Veer.

Werk en taal is een werkboek voor cursisten die de Nederlandse taal leren door middel van vakgerichte scholing. De stage, het werk of de praktijklessen staan centraal en de taal sluit aan op onderwerpen die in het werk naar voren komen.Het boek is opgebouwd uit twee soorten werkbladen. Op de groene bladen staan steeds vakgerichte taalopdrachten die tijdens de taallessen kunnen worden uitgevoerd. Op de oranje bladen verzamelen de cursisten de bijbehorende informatie uit hun eigen beroepspraktijk, waarmee ze al doende hun stage of werk in kaart brengen.De onderwerpen in het boek lenen zich goed voor een uitwisseling van ervaringen tussen de cursisten. Daarmee worden de vaardigheden spreken en luisteren op een vanzelfsprekende manier geoefend. Ook krijgen de cursisten een beter totaalbeeld van de werkcultuur in Nederland.Werk en taal is geschreven voor cursisten die NT2-niveau A1 beheersen, die kunnen lezen en schrijven in het Latijnse schrift en die een woordenboek kunnen gebruiken. Het is geschikt voor alle beroepssectoren. Deze herziene en aangevulde druk is een goede voorbereiding voor het Inburgeringsexamen met het profiel Werk.Nelleke Koot is NT2-docent en coach leerwerkplaats aan het Friesland College te Leeuwarden. Eerder schreef ze Aan de slag! – Werkboek loopbaanoriëntatie voor anderstaligen, Bagage – Kennis van de Nederlandse samenleving en Met wie spreek ik - Werkboek telefoneren.

Jurisprudentie AansprakelijkheidsrechtInhoudsopgaveHR 13-06-1975, AmercentraleHR 04-11-1988, ABP/Van Stuijvenberg; causaal verbandHR 02-02-1990, Staat/VermaatHR 31-05-1991, Van Gog/NederweertHR 29-04-1994, SchuttersduinHR 24-01-1997,Staat/De RidderABRvS 6-05-1997, Van VlodropHR 09-10-1998, Van Aalten/VCWOHR 19-11-1999, Van Leeuwen/Van der KaaijHR 24-12-1999, Van Nugteren/MeskesHR 08-09-2000, Baby JoostHR 17-11-2000, Druijff/BouwHR 24-11-2000, Zwarte InkomstenHR 26-10-2001, OogmerkHof Leeuwarden 21-11-2001, Woudsend/AHR 21-12-2001, SOBI/Hurks IIHR 22-02-2002, KindertaxiHR 20-09-2002, ComapatiëntRechtbank Zutphen 18-07-2002, AmiconHR 09-08-2002, Beroepsfout advocaatHof ’s Gravenhage 13-05-2003, Taekema/Stad RotterdamHR 15-11-2002, Staat/ZevenbergenHR 29-11-2002, Berghuizer PapierfabriekHR 06-12-2002, Pannenkoekenhuis de KabouterHR 04-04-2003, Skipper club charterHR 06-06-2003, Kuipers/WentinkHR 20-06-2003, HarridaHR 06-02-2004, Reinders/Gunning q.q.HR 07-05-2004, Duwbak LindaHR 12-11-2004, A. c.s./C. c.s.ABRvS 15-12-2004,Amelands benzinestation IHR 17-09-2004, Uzi-arrestHR 09-09-2005, ValkenswaardHR 28-01-2005, Burger/Brouwer Motors (ook wel: Dakar Rally)HR 11-03-2005, ABN AMRO/NieuwenhuysHR 18-03-2005, KLM/De KuijerHR 16-09-2005, De Bont/BannenbergHR 14-10-2005, Ontvanger/XHR 14-10-2005, X/ontvangerHR 25-11-2005, SkeelerHR 02-12-2005, Dieteren/Express TransportHR 13-01-2006, Notaris A/DHR 31-03-2006, Nefalit/erven KaramusHR 23-06-2006, Havermans/LuyckxHR 20-10-2006, Van Schilt/Van SchiltHR 16-02-2007, Kansschade/beroepsfout advocaatHR 02-03-2007, Perez/Casa GrandeHR 30-03-2007, Pesti/Noordhollandsche van 1816HR 30-11-2007, PeildatumHR 30-11-2007, Eiser/Blue TomatoHR 30-11-2007, Knoppen/NCMHR 01-02-2008, Maasman/AkzoHR 25-04-2008, Boekema/ouders

Onder invloed van Luther en Calvijn begon in de zestiende eeuw de opbloei van de collectieve kerkzang. De calvinistische en lutherse impact op de zangtraditie in de Lage Landen wordt in deze studie beschreven aan de hand van vijf bijzondere berijmingen uit de zestiende, zeventiende en achttiende eeuw, beginnend met de roemruchte berijming van Datheen (1566) tot aan de Statenberijming van 1773. Ook de voorgeschiedenis komt ter sprake, en de lijn wordt doorgetrokken naar de praktijk van het huidige kerkgezang. Aldus worden ‘Vier eeuwen psalmen zingen in de Lage Landen’ in een literair- historisch, kerkhistorisch en hymnologisch kader geplaatst.Wist u dat:°de Nederlandstalige liedbundel Souter Liedekens uit 1540 het oudste berijmde volledige psalter in een Europese volkstaal is;°de psalmberijmer Jan Utenhove tot levenslange verbanning uit Vlaanderen werd veroordeeld en later als bootvluchteling het vege lijf moest redden;°in Londen voor het eerst Nederlandstalige psalmen tijdens de kerkdienst zijn gezongen;°er in sommige kerken in Nederland nog steeds wordt gezongen uit de eeuwenoude psalmbundel van Petrus Datheen (1566);°de lutherse psalmberijmer Willem van Haecht uit Antwerpen de organisator was van het grootste theaterspektakel van de zestiende eeuw;°tweeëntwintig lofzangen van Marnix van Sint Aldegonde op verzoek van graaf Enno III van Oost-Friesland zijn vertaald in het Nedersaksisch;°in katholieke kerken in Nederland pas vanaf 1984 Geneefse psalmmelodieën uit 1562 worden gezongen?Sybe Bakker (1937) werkte als docent wiskunde en Nederlands in het voortgezet onderwijs. Zijn studie Nederlands begon aan de Noordelijke Leergangen te Leeuwarden (mo-A en B) en werd voortgezet aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar hij zich verdiepte in de Nederlandse literatuur der Renaissance, de hymnologie en de liturgiewetenschap. Ook behaalde hij het diploma Kerkmuziek met de bevoegdheidsverklaring III als organist. Als literair criticus schreef hij o.a. voor het tijdschrift Woordwerk en het Ned. Dagblad en als organist bespeel

Hoe kun je als verpleegkundige je patiënten zo goed mogelijk ondersteunen en begeleiden? Patiënten hebben recht op informatie en moeten betrokken worden bij hun behandeling. Vaardigheden als actief luisteren, adviseren, instrueren, conflicten hanteren en omgaan met agressie zijn onontbeerlijk voor een verpleegkundige die de patiënt als volwaardige gesprekspartner wil benaderen.Verpleegkundigen doen tijdens hun opleiding kennis op over communiceren met patiënten. Maar dat houdt niet automatisch in dat ze de theorie ook in de praktijk kunnen toepassen. Er is weinig literatuur voorhanden en trainingen schieten vaak tekort. ‘Communicatieve vaardigheden voor verpleegkundigen’ voorziet in deze leemtes.De auteur benoemt de verschillende communicatieve vaardigheden, gaat in op het systematisch verpleegkundig handelen en behandelt de verschillende gespreksmodellen, zoals het helpend gesprek, het slechtnieuwsgesprek en het omgaan met agressie.Bovendien besteedt ze aandacht aan de juridische aspecten, die sinds de invoering van de wet BIG en de wet WGBO steeds belangrijker worden.Over de auteurElsbeth ten Have heeft communicatie gestudeerd in Leeuwarden. Na haar afstuderen doceerde zij communicatieve vaardigheden en didactiek. Tevens werkte Ten Have in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Vervolgens voltooide ze de hbo-v, waarna ze communicatieve vaardigheden doceerde aan een hbo-v.Daarnaast is zij werkzaam geweest als verpleegkundige in het Universitair Medisch Centrum te Groningen (UMCG). De auteur heeft meerdere vervolgopleidingen voor verpleegkundigen ontwikkeld zoals de IC en Spoedeisende Hulp, waarin communicatie een belangrijk aandeel heeft. Thans is zij werkzaam alsbeleidsmedewerker van UMC-staf in het UMCG.

Om goed te kunnen functioneren in Nederland moet je kennis hebben van de Nederlandse maatschappij. Met Bagage maken inburgeraars kennis met Nederland aan de hand van tien thema’s. De lesstof richt zich op alle eindtermen van het onderdeel Kennis van de Nederlandse Samenleving (KNS) van het inburgeringsexamen.Met Bagage maken de cursisten zich de stof op een actieve manier eigen. Elk hoofdstuk bevat twee soorten vragen: vragen die de cursisten zelfstandig kunnen beantwoorden en vragen waarover ze met de groep kunnen discussiëren. Aan de hand van de vragen, tabellen, meningen en uitspraken kunnen zij hun eigen ideeën vormen en deze vergelijken met die van anderen.In dit boek wordt een duidelijke koppeling gemaakt tussen theorie en praktijk. Veel opdrachten uit Bagage zijn oefeningen voor de assessments van het praktijkexamen en een aantal kan de cursist gebruiken voor zijn portfolio. Op de bijbehorende website staan aftekenlijsten waarmee de cursist zelf kan controleren of hij alles heeft gedaan en werkbladen die nodig zijn voor het uitvoeren van de praktijkopdrachten. Tevens zijn er proefexamens te vinden om te oefenen voor de KNS-toets. Voor docenten is er een docentenhandleiding beschikbaar.Bagage is geschikt voor inburgeringscursussen en is geschreven voor cursisten vanaf leesniveau A1. Het kan ook goed gebruikt worden in een lesomgeving waar gewerkt wordt met de FC-Sprint2-aanpak. Nelleke Koot is docent NT2 aan het roc Friesland College in Leeuwarden en begeleidt NT2-docenten in praktijkgestuurd leren en in de FC-AlfaSprint2-aanpak. Ze schreef ook Aan de slag!, Werk en taal en Met wie spreek ik?

Over het boekHet mededingingsrecht wordt steeds belangrijker in de economie en speelt daarom ook een belangrijke rol in de diverse juridische opleidingen. Dit boek wil studenten op gevorderd bachelors en mastersniveau een goede inleiding op het mededingingsrecht geven. Daarbij wordt aandacht besteed aan het economische en politieke krachtenveld waarin het mededingingsrecht wordt toegepast. Behalve een duidelijke uiteenzetting van het geldende recht (Artikel 101 - 108 Werkingsverdrag, Concentratiecontroleverordening en Mededingingswet) geven de auteurs ook hun beredeneerde mening over de onopgeloste problemen binnen het mededingingsrecht, waarmee zij de kritische analyse van dit rechtsgebied willen stimuleren. Deze benadering maakt het boek ook geschikt voor advocaten en andere beoefenaars van het mededingingsrecht die behoefte hebben aan een gedegen en kritische analyse van het recht.Over de auteursJochen Appeldoorn is als universitair docent verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen en lid van de Adviescommissie Bezwaarschriften Mededingingswet.Hans Vedder is als universitair hoofddocent verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, Raadsheer-plaatsvervanger bij het Gerechtshof Leeuwarden en lid van de Adviescommissie Bezwaarschriften Mededingingswet.

Opgroeien in veilige wijkenCommunities that Care (CtC) is een van oorsprong Amerikaanse aanpak voor de ontwikkeling van systematisch preventief jeugdbeleid. CtC richt zich op het voorkomen van probleemgedrag bij kinderen en jongeren van nul tot achttien jaar. Aan de aanpak ligt een analyse ten grondslag van risico- en beschermende factoren die hierbij een rol spelen.Eind 1998 werd CtC in Nederland ge roduceerd. Het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn (NIZW) heeft het Amerikaanse programma toepasbaar gemaakt voor de Nederlandse situatie. Sinds 1999 kent Nederland drie CtC-pilots: Amsterdam-Noord, Rotterdam Oude Noorden en Zwolle-Zuid. Twee jaar later kwamen Almere-Buiten en Leeuwarden-HASW. Inmiddels hebben ook enkele gemeenten in Zuid-Holland CtC ge roduceerd.Het Verwey-Jonker Instituut heeft op verzoek van de ministeries van VWS en Justitie een proces- en effectevaluatie uitgevoerd naar CtC in vijf gemeenten. In dit boek zijn de bevindingen daaruit uitgebreid beschreven. Ook zijn conclusies getrokken over de bruikbaarheid van de aanpak voor de lange termijn. De ervaringen met CtC als bijdrage aan een gezonde en veilige omgeving voor kinderen, zijn overwegend positief. CtC heeft de samenwerking verbeterd tussen de organisaties die zich inzetten voor een effectiever jeugdbeleid. De evaluatie laat zien dat CtC gemeenten in staat stelt een gedegen probleemanalyse te maken. Dat geeft houvast bij het concreet richting geven aan een preventieve aanpak voor jongeren in hun regio. Bovendien zijn voorzichtig positieve lokale verschuivingen zichtbaar: het probleemgedrag en de risicofactoren nemen af.

Obe Postma (Cornwerd 1868-Leeuwarden 1963) groeide op in het Friese dorp Cornwerd, waar zijn ouders boer waren. Hij studeerde wis- en natuurkunde aan de Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam, waarna hij leraar werd en promoveerde. Na een lange rij studies te hebben gepubliceerd op het gebied van de natuurkunde en de kansberekening, legde hij zich vanaf 1913 toe op de geschiedenis van Friesland, vooral de landbouwgeschiedenis. Zijn monografie De Friesche kleihoeve uit 1934 wordt nog veel gebruikt. Veld, huis en bedrijf bevat een ruime keuze uit Postma's verspreide werk. Kern van zijn onderzoek zijn grondbezit, grondgebruik en behuisdheid van de boer, in het bijzonder de problematiek van de veldindeling. Veel aandacht besteedt hij aan hoevenstelsel, hofstelsel en de verhouding tussen nederzetting en geslacht. Doordat Postma zo'n immense hoeveelheid archivalia heeft verwerkt, bevatten zijn studies ook voor lokale historici veel waardevolle gegevens.

In deze studiepocket wordt een systematische bespreking gegeven van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften. Deze wet is alom bekend als de wet Mulder. Op grond van deze wet vindt de afdoening van een groot aantal verkeersovertredingen niet meer langs strafrechtelijke, maar langs administratiefrechtelijke weg plaats. ,br>Sinds de invoering (in 1990) is de wet Mulder diverse malen gewijzigd, onder meer op grond van ervaringen in de praktijk, door rechtspraak van de Hoge Raad en door de invoering van de Algemene wet bestuursrecht. Sinds 1 januari 2000 is het cassatieberoep vervangen door hoger beroep op het gerechtshof te Leeuwarden. De wetgever is druk doende met regelgeving die ook invloed zal hebben op de wet Mulder, zoals de wet OM-afdoening en de wet bestuurlijke boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen. Deze ontwikkelingen worden ook in dit boek besproken.Over de auteurMr. M. Barels was vanaf 1982 werkzaam als docente straf(proces)recht aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. In 1989 promoveerde zij op het proefschrift getiteld 'Preventieve bevoegdheden in het verkeers- en vervoersstrafrecht'. Zij publiceert regelmatig op het terrein van het verkeersstrafrecht. Sinds 1 september 2002 is zij raadsheer in het gerechtshof te Arnhem.